Dit type mentale training maakt Cristiano Ronaldo immuun voor druk

Donderdag, 30 juni 2022 om 23:00Rian Rosendaal • Laatste update: 14:18

Nu de finales gespeeld en schalen verdeeld zijn, volgt de reflectie op het spelersgilde van afgelopen seizoen. Wie waren immuun voor de druk á la Cristiano Ronaldo en wie bezweken eronder? Vooral het tweede verdient de aandacht, vindt sportpsycholoog Rico Schuijers. In de rubriek Mindgames kijkt Voetbalzone in de hoofden van voetballers, trainers en scheidsrechters om te kijken hoeveel winst daar te behalen valt. In dit deel: prestatiegerichte mentale training. De te weinig geütiliseerde techniek die zich richt op preventie, in plaats van genezing.

Door Kevin van Buuren

“Prestatiegerichte mentale training zorgt ervoor dat je in wedstrijden vaker het niveau haalt dat je op trainingen ook doet”, zegt Schuijers. Hij begeleidde in zijn dertigjarige loopbaan verschillende olympische sporters en voetballers om dit prestatieverschil te verkleinen. Een techniek die in het Nederlandse voetbal volgens hem te weinig wordt gebruikt: “Er is nog vaak de tendens dat je mentale training doet als er iets mis met je is. Als het gaat over prestatie is het van: ‘Het zit erin, maar komt er niet uit’. Terwijl presteren onder druk goed te trainen is.”

Hij merkt dat zijn betrokkenheid meer gewenst is bij olympische sporters, dan in de voetbalwereld. “Olympiërs zijn toch meer een eigen BV. Ik denk dat voor voetballers heel veel geregeld wordt door clubs en zaakwaarnemers, waardoor ze minder proactief naar dergelijke oplossingen zoeken. Om hulp vragen wordt bij mannen soms ook als zwak gezien.” Verenigingen staan vaak ook niet te springen om externe hulp. Een reden dat veel jonge spelers zich niet uitlaten over mentale begeleiding die zij zelf regelden. “Dat vind ik een angstcultuur. Dat clubs succes alleen van zichzelf willen laten afhangen.” De psycholoog nuanceert nog enigszins: “Ik denk ook omdat trainers passanten zijn. Soms nemen ze een hele staf mee, soms vertrekken zij alleen.”

Vijf stappen naar verbetering
Wanneer hij wel de kans krijgt met sporters te werken, merkt Schuijers dat simpele trucs tot grote vooruitgang leiden: “De vraag is hoe je omgaat met spanning en afleidingen. En welke waarde hecht je aan een fout? In onze samenleving worden fouten afgestraft, daar moet je anders mee omgaan.” Om daar grip op te krijgen hanteert de mentale trainer vijf stappen: doelen stellen, spanningscontrole, visualiseren, aandacht richten en gedachtentraining. “Clubs denken in linkerrijtje/rechterrijtje, Europees voetbal of een bepaald systeem voetballen. Dat is voor een individu te groot. We stellen doelen als: ‘ik wil de bal onder druk net zo goed controleren als in de ruimte’, of ‘ik wil verkeerde beslissingen van de scheids mijn spel niet laten beïnvoeden’.”

Maar, een voetballer kan zich niet te veel op een individueel proces richten, daar hij of zij tot een team behoort. “Dat proces kent nog meer stappen. Van jezelf leren kennen, naar verschillen accepteren, tot afspraken maken over hoe je elkaar aanspreekt.” Die kalmte bewaren begint echter bij jezelf. De tweede stap is spanningscontrole, ofwel: “Leren ademen”, vertelt Schuijers. “Je kunt ademen om op te peppen als gewichtheffers, of om rustig te worden.” Tijdens de voorbeschouwing op de Champions League-finale van 2022 zei Marco van Basten dat men in het voetbal kijkt naar biatlon-atleten. “Dat werd tijd. Die atleten kunnen inderdaad binnen 30 seconden hun hartslag van 180 weer richting de 100 brengen”, licht hij toe over de sport waar een intense race gecombineerd wordt met geconcentreerd schieten op doelwitten.

Stap drie is visualiseren. “Of imagineren, zoals Van Gaal het noemt”, zegt de mentale trainer. De Nederlandse bondscoach laat graag tijdig de basisopstelling aan zijn selectie weten, ‘dan kunnen ze de wedstrijd imagineren’. “Je ogen dicht doen en jezelf zien scoren, goed zien aannemen, kalm zien reageren op de scheids.” Visualisatie is het tonen van je eigen toolbox aan jezelf. Je hebt de kwaliteiten, je hebt de ervaring, je kan het. “Er is een filmpje waarin Erben Wennemars de 500 meter visualiseert, dat heb ik hem ooit geleerd”, beweert Schuijers. Ook formule 1-coureur Max Verstappen racet regelmatig het circuit met zijn ogen dicht, voordat de race begint.

De vierde fase in een ijzeren geest is het richten van de aandacht. “Tijdens een penalty kun je je op vier manieren focussen”, vertelt Schuijers. “Klein binnen: op hoe je standbeen neerzet, groot binnen: je aanloop en traptechniek, klein buiten: op de bal en plek waar je schiet, en groot buiten: ongeveer van het doel tot de cornervlaggen. Wat werkt blijkt voor iedereen anders te zijn.” Je richten op de keeper is daarbij uit den boze. Onderzoek wijst uit dat hoe langer een speler naar de keeper kijkt, hoe dichter bij die keeper de penalty geschoten wordt. Dat terwijl er ook al een evolutionaire factor is die het schot dichter naar het midden plaatst: “Bij een bedreiging oriënteert het brein zich zo centraal mogelijk. Als je dat niet onder controle hebt gaat je trap niet naar de hoek”, licht de psycholoog toe.

Daarbij speelt ook focus een rol. Richt je je op obstakels, dan handel je daar juist naartoe, luidt de ironische aandachtstheorie van professor Daniel Wegner. “Je brein kent het woord ‘niet’ niet”, weet Schuijers. Hij benadrukt dat het woord vermeden moet worden in coaching. Een skiër denkt niet: raak geen boom, maar: volg het pad. “Geen balverlies. Niet missen. Dat snapt je brein niet. Het beeld is sterker dan het woord ‘niet’. Dus visualiseer je verkeerd.” Dit proces komt ook terug in de laatste stap: denktraining. “Dat gaat erom of gedachten helpend zijn. Zo niet? Dan vervang je ze. Daarbij vermijden spelers de woorden ‘moeten’, ‘proberen’ en ‘als’ en vervangen ze deze door woorden als ‘kunnen’, ‘willen’ en ‘durven’.”

Door mentale training blijft Cristiano Ronaldo kalm op doorslaggevende momenten.

Bij Manchester United staken de psychologen veel tijd in de mentale training van Ronaldo, een factor waardoor hij kalmte bewaart op doorslaggevende momenten. Maar, de stervoetballer past de technieken dan ook feilloos toe, telkens lerend van nieuwe situaties. “Herinneringen van eerdere ervaringen in de amygdala, het deel van het brein dat trauma’s opslaat, spelen een grote rol in hoe je met situaties omgaat”, verklaart Schuijers. Dat is een kwestie van blootstelling aan die situaties. De psycholoog is dan ook niet overtuigd van de bankhanger die zegt: ‘Waarom schiet Ronaldo hem niet op die of deze manier in?’. “Als je vraagt hoe iemand handelt als een geliefde in een brandend huis staat, dan rennen ze natuurlijk naar binnen. Totdat je echt in die situatie belandt, pas dan weet je hoe je echt handelt onder die druk”, besluit hij.



Gerelateerd

Meer sportnieuws

29 reacties (laatste reactie door primetime)

Een van de beste penalty nemers die er is, ookal heeft hij een hoop gemist. Denk toch echt wel dat er betere en betrouwbaardere zijn bijvoorbeeld.

28 juni 2022 om 14:19

Ronaldo is natuurlijk een buitencategorie speler en heeft waanzinnige cijfers. Ik zie dat hij totaal;
173 penalties mocht nemen
144 raak geschoten
29 gemist

Mooi stuk van VZ om te lezen. Topsporters moeten meer doen dan alleen maar fysiek trainen en teren op talent. F1 volg ik bijv. ook en weet dat men daar veel aan mentale trainingen doet.

28 juni 2022 om 14:31

Qua penalties vind ik dat dan niet echt indrukwekkend moet ik zeggen. 1 op de 6 missen, daar moeten andere spelers zijn die betere cijfers kunnen overleggen denk ik?

28 juni 2022 om 15:16

Dr zullen vast genoeg beteren zijn te vinden, maar 5 op 6 raak is alsnog een heel goede statistiek, laat staan als je al richting de 175 penalties gaat

28 juni 2022 om 19:10

En je moet ook meewegen dat hij er relatief veel tegen keepers van wereldklasse maakt. Er zit ook een groot verschil tussen penalties nemen in de Eredivisie en in de Champions League natuurlijk.

28 juni 2022 om 14:25

Momenteel zou ik voor Kane kiezen als je uit de hele voetbalwereld mag kiezen.

Maar stel het is de finale van een WK/CL/kampioenschap, dan is er denk ik maar 1 iemand die je echt kan kiezen momenteel vind ik en dat is dan toch Ronaldo.

28 juni 2022 om 14:43

@lierse1997 Eens, die penalties van Kane zijn over het algemeen zo hard en zuiver. Daarentegen hebben de Engelsen geen al te beste track record als het aankomt op strafschoppen in eindtoernooien, dus dan kies ik sowieso liever een Portugees!

28 juni 2022 om 15:31

Lierse, dat wou ik net zeggen. Kane zou ik ook voor kiezen, hoe hij de penalties schiet is waanzinnig.

30 juni 2022 om 11:34

Een heel artikel over mentale training, en het wordt gelijk verkleind tot de vraag of Ronaldo wel zo’n goede penaltynemer is. Zo mis je een hoop interessantere dingen.

De invloed van het mentale aspect bij fysieke krachtinspanning is echt enorm interessant, en iets wat in het voetbal verrassend weinig aandacht krijgt. Met name in de afgelopen decennia is er ontzettend veel onderzoek verricht op dit gebied en telkens komt duidelijk naar voren dat het van doorslaggevend belang is. Ik las een aantal jaar geleden een onderzoek naar tweelingen, waarbij de een professionele sporters is en de ander niet. In veel gevallen waren de fysieke elementen vrijwel gelijk, maar leek vooral de mentale capaciteit van de een ervoor gezorgd te hebben dat zij wel (en de ander niet) professioneel atleet geworden waren. Uiteraard had dit onderzoek maar een kleine sample size, toch lijkt dit voor mijn gevoel iets wat ook erg belangrijk is. Wat onderscheidt de echte top met de rest? Ik heb het idee dat een Ronaldo, Nadal, Michael Jordan, Tiger Woods, et cetera zich nét iets beter weten te pushen. Die weten op dat beslissende moment, wanneer ze onder veel druk staan, net dat cruciale punt te scoren. Hoewel de een daar meer aanleg voor heeft dan ander, is het wel degelijk te trainen. Volgens mij heeft bijvoorbeeld Kiki Bertens in het verleden ook gezegd dat dit haar verder geholpen heeft.

Ik moet ook altijd denken aan de voorbeelden die we kennen van mensen die in een levensbedreigende situatie plots haast ‘bovenmenselijke’ krachten hadden. Opeens konden ze een zware rots van zich afduwen, over een hoog hek springen, enzovoort. Hoe gaaf zou het wel niet zijn als je die superkrachten op ieder gewild moment aan kon wenden?

28 juni 2022 om 19:55

Tullius

Mooie bijdrage, maar 1 vraag/opmerking over het volgende.

"Ronaldo, Nadal, Michael, Jordan, Tiger"

Jij geeft aan met beter te zijn door net iets meer te pushen.

Ben niet helemaal mee eens met deze contstatering. Tuurlijk lees je dit vaak over topsporters. Net over de grens gaan etc.

Echter, zijn er ook mindere sporters die ook 100% geven, ook net iets meer dan de rest, maar worden nooit elite sporters.
Zie bijv een Tadic. Leeft echt voor sport, super fit, geeft elke dag alsof zijn leven er vanaf hangt, maar komt niet eens in de buurt van CR.


Dus zijn die mensen niet elite sporters door het talent vooral.

Zie ook bedrijfsleven. Er zijn zat die kei hard werken, uren maken, alleen voor weinig weg gelegd om een CEO te worden. Spreek je met een CEO merk je dat zij gewoon op veel vlakken verder zijn. Denken net wat sneller, verwerken data net sneller.

Dus ligt ook aan dat extra meer takent.

29 juni 2022 om 12:53

@MrKrillin

Volgens mij zijn we het helemaal eens hoor!

Hoewel je vanalles kunt trainen, komt het uiteindelijk ook altijd aan op talent, zowel wat betreft het fysieke als het mentale. Met talent bedoel ik dan dus eigenlijk de eigenschappen van een persoon in een bredere zin. Of iemand zich zo in kan zetten als dat Tadic kan, is ook (deels) bepaald door de mate van aanleg die een persoon daarvoor heeft. Ik sluit me ook aan bij je punt over het bedrijfsleven. Het zal voor sommigen inderdaad onmogelijk zijn om een bepaalde functie te bekleden. Niet alleen de positie van CEO. Ik heb bijvoorbeeld een reumatische aandoening, waardoor een beroep als stratenmaker (of voetballer, haha) per definitie al uitgesloten is.

Echter, wanneer je kijkt naar de beste sporters, als in degenen die het meest bekwaam zijn in de beoefening van hun respectievelijke sport (waarbij een Tadic naar deze maatstaf iets minder ‘bekwaam’ is, hoewel hij zeker een beslissende speler is), zie je naar mijn idee een onderscheid tussen de absolute elite (de Ronaldo’s) en die die daar net onder zitten. Voor mijn gevoel zit dat in het feit dat deze sporters zichzelf op dat cruciale moment weten te pushen, waardoor ze een hattrick scoren precies wanneer dat nodig is, nog net een driepunter scoren terwijl de buzzer al te horen is, enzovoort.

30 juni 2022 om 23:57

@mrkrillin, het verschilt ook wel een beetje per sport. De ene sport is gewoon talent en mentaal afhankelijker dan de andere. In voetbal kan je door hard werken nog erg ver komen en mentaal sterk te zijn. Dingen zoals penalty's zijn toch voornamelijk een mentaal ding en iets als conditie is heel trainbaar. In een sport als American Football geldt dat op bijna alle posities veel minder. Meest extreme voorbeeld was Bo Jackson in eind jaren 80. Die speelde in de MLB en vond alles na MLB seizoen een hobby. Hij wilde graag een nieuwe hobby na zijn 2e MLB seizoen, namelijk in de NFL spelen, in high school en college had hij namelijk ook football gespeeld en gedraft. Hij vergeleek het met een hobby als vissen. 3 seizoenen lang begon hij midden in het NFL seizoen zonder enige training wedstrijden te spelen omdat toen het MLB seizoen pas was afgelopen. Die man was zo krachtig, snel en atletisch dat hij zonder training zo iedereen voorbij of omver liep/beukte. Deed ook amper krachttraining wat ook ongehoord is in de NFL. Helaas rukte hij ook compleet zijn heup eruit door al die kracht

1 juli 2022 om 00:05

@primetime Ha, die is wel indrukwekkend inderdaad. Je hebt ook Deion Sanders, de enige speler die zowel in een Super Bowl als een World Series gestaan heeft. Hij had trouwens dezelfde bijnaam als jouw gebruikersnaam, 'prime Time'. Toeval?

1 juli 2022 om 00:27

@tullius, zeker geen toeval, vond zijn Prime Time persona geweldig. Vond het prachtig hoe hij sportcultuur veranderde door urban invloeden. Deion had echter wel enige training voor beide sporten omdat hij football eerst had staan en dat seizoen is net iets eerder afgelopen. Die Worldseries was trouwens ook bizar. Op een dag playoff wedstrijd MLB gespeeld, dag erna gelijk NFL gespeeld en in de avond weer teruggevlogen naar zijn MLB team, helaas wilde zijn trainer hem die 3e wedstrijd in 2 dagen niet meer gebruiken. Bo was trouwens echt wel beter in zijn 2e sport, echt heel zonde dat zo'n natuurtalent moest stoppen, zeker omdat het ook kwam door een verkeerde diagnose. Deion heeft het wel ziek lang volgehouden. 9 seizoenen, amper rust gehad. Deion wordt door velen ook wel als de beste op zijn positie gezien in het football of in ieder geval top 3

Football is my wife, baseball is my mistress.

Deze 2 mannen hebben er in ieder geval wel voor gezorgd dat trainers van die generatie in Amerika niet bepaald meer schrikken van zo'n onschuldige hobby als rappen of fashion

Onder immense druk deed hij het keer op keer voor Real Madrid wat ene fenomeen. Hij zal nooit vergeten worden beste speler ooit die Real Madrid ooit heeft gekend.

28 juni 2022 om 18:41

Er zijn inderdaad veel spelers die real Madrid kennen. Mooi verwoord mijn water vriend

29 juni 2022 om 10:57

Vind Zidane toch wel een betere voetballer hoor..

29 juni 2022 om 23:32

Je mist de grap denk ik

Ronaldo is qua statistieken misschien noet de beste penaltynemer, maar ik kan me eerlijk gezegd geen enkele beslissende pingel herinneren die hij miste. Hij wordt juist beter onder druk.

28 juni 2022 om 15:17

@Migi Precies, ik ook niet. Daarentegen kan ik me wel de vele momenten herinneren dat hij beslissend was op het moment dat dat moest. Alleen dit jaar in de wedstrijden bij Manchester United al zo vaak in de slotfase.

28 juni 2022 om 15:40

In de CL finale in 2008 miste hij in de shoot-out zijn strafschop. Was wel niet beslissend natuurlijk maar toch. Ook wel al 14 jaar geleden natuurlijk. Maar verder kom ik ook niet echt.

28 juni 2022 om 15:46



Even uit mijn hoofd in seizoen 11/12 Champions League halve finale tegen Bayern Munchen pingel gemist in de shoot out. Kaka overigens ook. Penal gemist in de shoot out tegen Chelsea finale Champions League 07/08. Overigens maakte Ronaldo met en fenomenale kopbal de openings treffer.

Groepsfase EK 2016 eerste wedstrijd tegen Oostenrijk(?) tegen de paal en tegen Barcelona halve finale Champions League 07/08 in Camp Nou schoot hij hoog over, overigens wel weer de assist in de terug wedstrijd op Old Trafford enige goal gemaakt door Scholes.

Blijf het wel een fenomenale killer vinden en heeft ook zat beslissende pingels wel geraakt.

28 juni 2022 om 19:47

Haha, okok, ik zit er duidelijk naast

28 juni 2022 om 19:57

tegenwoordig heet googlen, "even uit mijn hoofd" ;p

Ik weet niets eens meer wat ik vorige week voor lunch had, komt deze man allemaal details van meer dan 10 jaar geleden deel.

28 juni 2022 om 20:50

MrKrillin🤣 nee serieus ik weet dit nog uit mijn hoofd🤣 ben namelijk echt wel fan van Ronaldo en heb heel veel wedstrijden van hem gezien

Ik weet de wedstrijd van 4 jaar geleden tegen juventus nog, laatste seconden, penalty. Schiet hem gewoon snoeihard in de kruising. Dat kan alleen ronaldoz

Reageer

Je kunt niet reageren op oude documenten.

Manchester United

Stand
Selectie
Actuele wedstrijden
 TeamPnt+/-
15.Everton0-1
Voor de complete stand: Premier League
SpelersPositieW
David de GeaKeeper10
Diogo DalotVerdediger10
H. MaguireVerdediger10
T. MalaciaVerdediger10
L. MartínezVerdediger10
L. ShawVerdediger10
Bruno FernandesMiddenvelder10
Voor de complete selectie: Clubpagina Manchester United.

3913 fans
Aanvaller, 37 jaar
SeizoenClubW
2022/2023 Manchester United 1 0 0 0
2021/2022 Manchester United 30 18 8 0
2021/2022 Juventus 1 0 1 0
2020/2021 Juventus 33 29 3 0
2019/2020 Juventus 33 31 3 0

In de wandelgangen

Donderdag 11 augustus
Hakim Ziyech is het wachten op AC Milan zat en staat voor een definitief vertrek bij Chelsea. Lees verder
X

Inloggen op Voetbalzone

Leuk dat je actief wilt zijn op de grootste voetbal community van Nederland. Voor alle mogelijkheden lees je onze FAQ.

Gebruikersnaam
Wachtwoord
 
Wachtwoord vergeten?
Registreren